الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

316

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

به سوى خداوند و كمال مطلق پيدا مىكند ، نخست عالم دنيا ، بعد جهان برزخ و سپس رستاخيز و حالات مختلف آن ( توجه داشته باشيد كه « طبق » از ماده « مطابقه » به معنى قرار دادن چيزى فوق چيز ديگر است ، و به معنى منازلى كه انسان در سير صعودى خود طى مىكند نيز آمده است ) . 2 - منظور حالاتى است كه انسان از هنگامى كه نطفه است تا موقع مرگ مىپيمايد كه بعضى آن را به سى و هفت حالت شماره كرده‌اند ! 3 - منظور حالات مختلفى است كه انسان در زندگى دنيا از سلامت و بيمارى اندوه و سرور ، غم و شادى ، سختى و آسايش ، صلح و جنگ مىپيمايد . 4 - منظور حالات و شدائد مختلفى است كه انسان در روز قيامت با آن رو به رو مىشود ، تا از حساب فارغ گردد ، و هر كس به سوى نتيجه كار خويش از بهشت و دوزخ برود . 5 - منظور حالاتى است كه در اقوام پيشين واقع شده ، يعنى همان حوادث تلخ و شيرين ، و انواع تكذيبها و انكارهاى مخالفان در اين امت نيز واقع مىشود اين معنى در روايتى از امام صادق ع نقل شده است . البته جمع ميان اين تفسيرها مانعى ندارد و ممكن است آيه ناظر به همه اين دگرگونيها و تحولات و مراحلى باشد كه انسان در مسير زندگى خود آن را مىپيمايد . بعضى مخاطب در اين آيه را شخص پيامبر ص دانسته ، و آيه را اشاره به آسمانهايى مىدانند كه پيامبر ص در شب معراج از آنها گذشت ، اما با توجه به اينكه « ب » در « لتركبن » ضمه دارد و معنى جمعى را مىرساند اين تفسير مناسب نيست ، بخصوص اينكه در آيات سابق نيز مخاطب كل انسانها بودند . به هر حال حدوث اين حالات ، و عدم استقرار آدمى بر يك حالت ، از يك سو دليل مخلوق بودن او ، و نياز به خالق داشتن است ، چرا كه هر متغيرى حادث ،